--> - رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : اللّه اكبر كه دين كامل شد و نعمت تمام گشت و پروردگار از رسالت من و ولايت على خشنود و راضى شد . اين مطلب را حاكم حسكانى از ابو سعيد خدرى : 1 / 157 و 158 / 211 و 212 و ابو هريره : 158 / 213 روايت كرده است ، « البداية و النهاية » ابن كثير : 5 / 214 . ما نمىخواهيم به حقيقت حديث غدير بپردازيم زيرا اين حديث از واضح‌ترين و روشن‌ترين احاديث است ، فقط به صورت اجمالى به سند و تواتر و صحت آن اشاره مىكنيم . حديث غدير با واسطه‌هاى متعدد روايت شده است ، احمد بن حنبل با 40 واسطه ، ابن جرير طبرى با 72 واسطه ، جزرى با 80 واسطه ، ابن عقده با 105 واسطه ، ابو سعيد سجستانى با 120 واسطه ، ابو بكر جعابى با 125 واسطه ، محمد يمنى با 150 واسطه ، ابو العلاء عطار همدانى با 250 واسطه ، و مسعود سجستانى با 1300 اسناد آن‌را روايت كرده‌اند . عبد اللّه شافعى در كتاب « المناقب » مىگويد : اين خبر - حديث غدير - از حد تواتر گذشته ، هيچ خبرى وجود ندارد كه به اين شكل با واسطه‌هاى مختلف روايت شده باشد . جلال الدين سيوطى شافعى در كتاب « الفوائد المتكاثرة فى الأخبار المتواترة » و در « الأزهار المتناثرة فى الأخبار المتواترة » به تواتر حديث غدير اعتراف كرده است . و علامه مناوى در « التيسير فى شرح الجامع الصغير » : 2 / 442 و علامه عزيزى در « شرح الجامع الصغير » : 2 / 360 ، و ملا على قارى در « المرقاة شرح المشكاة » : 5 / 568 ، و جمال الدين شيرازى در كتاب « الأربعين » ، و نويسنده « عبقات الانوار » : 6 / 123 و ميرزا مخدوم در « النواقض على الروافض » به همان صورت كه در « العبقات » : 6 / 121 آمده است ، و محمد بن اسماعيل يمانى در « الروضة الندية » به همان شكل كه در « احقاق الحق » : 6 / 294 آمده ، و در « خلاصة العبقات » : 6 / 121 ، و محمد صدر عالم در « معارج العلى فى مناقب المرتضى » به همان صورت كه در « عبقات الانوار » : 6 / 127 آمده ، ضياء الدين مقبلى در « الأبحاث المسددة فى الفنون المتعددة » به همان صورت كه در « خلاصة عبقات الانوار » : 6 / 125 آمده و ابن كثير در « البداية و النهاية » : 5 / 213 ، و حافظ بن جزرى در « أسنى المطالب » : 48 به تواتر حديث غدير اشاره كرده‌اند . -